02 Adıyaman

02 Adıyaman

Daha önce yazmaya başladığım illerimizi tanıtmaya çalıştığım yazı serimize bundan sonra wordpress ile devam edeceğim bu arada da eski yazıları wordpresste bulunması için bir araya topladım.

1.Bölüm

Bugün ki yazımız yazı dizimizin ikinci ili olan Adıyaman hakkında olacaktır. Yazıya başlamadan önce ilk ilimizde yaptığım ricamı yine tekrarlayacağım. Yazımızda bahsedeceğimiz il olan Adıyaman ili sizde ilk neyi çağrıştırıyor ya da Adıyaman denilince ilk anda aklımıza neler geliyor yoruma yazmanızı rica ederim. Benim aklıma ilk gelenler şunlar Çiğ Köfte
Nemrut Dağı

Görsel1

Adıyaman, dünyada bilinen en eski yerleşim yerlerindendir. Adıyaman ’ın Palanlı mağarasında yapılan incelemeler sonucunda kent tarihi ile ilgili M.Ö. 40000 yıllarına kadar gidilmiştir.

Bilenen tüm tarihi çağlarda insan yaşantısının izine rastlanmakla birlikte Adıyaman’da hüküm süren devletler şunlardır. Hititler (M.Ö.3000 – M.Ö.1200), Asurlar (M.Ö.1200 – M.Ö.750), Frigler (M.Ö.750 – M.Ö.600), Persler (M.Ö.600-M.Ö.334), Makedonlar (M.Ö.334-M.Ö.69), Kommagene Krallığı (M.Ö.69-M.S. 72), Roma imparatorluğu (72-395), Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu (395-670), Emeviler (670-758), Abbasiler (758 – 926), Hamdaniler (926- 958), Bizans İmparatorluğu (958 –1114), Eyyubiler (1114 –1204), Anadolu Selçuklular (1204 –1298), Memlükler (1298 –1516), Osmanlı imparatorluğu ise 1516 yılından itibaren hüküm sürmüş olup Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasıyla birlikte hakimiyeti el değiştirmeden isim değiştirmiştir.

Adıyaman’ın merkez dahil 9 ilçesi vardır. Alfabetik olarak sayacak olursak; Adıyaman Merkez, Besni, Çelikhan, Gerger, Gölbaşı, Kahta, Samsat, Sincik ve Tut’tur.

Adıyaman İlçeleri.png
Görsel

2.Bölüm

Adıyaman ’ın tarihi yapılarına değinip, eğer yolunuz bir gün Adıyaman’dan geçerse nerelere gidip ne yemeliyiz gibi sorularımıza cevap arayacağız. Önce kebap şehri Adıyaman ’ın tarihi yapılarına kısaca değinelim;

Yazımızın bu bölümünde Adıyaman’ın tarihi yerleri ve doğal güzelliklerine elimizden geldiğince değineceğiz. Bir gün Adıyaman’a yolumuz düşerse nereleri görmeliyiz sorusuna cevap arayacağız.

Nemrut Dağı

UNESCO tarafından dünya mirasları arasında sayılan yerlerden olan Nemrut Dağı Ören Yeri, 2150 metre rakım Kommagene kralı tarafından tanrılara ve atalarına minnettarlığını göstermek için yaptırdığı mezarı, anıtsal heykellerinin kalıntılarından bulunduğu yerdir. Her ne kadar taştan yapılan bu dev heykellerin sadece yıkıntıları ve başları duruyor olsa da manzara ile birleşince son derece etkileyici görünüyor. Gidip seyredenler güneşin batışı ya da doğuşunun burada mutlaka seyredilmesini öneriyor. Eğer sizde nemrut dağına çıkma imkânı bulursanız bu anı mutlaka yaşamalısınız.

nemrut dagi.Jpeg
Görsel

St. Paul Süryani Kilisesi

Adıyaman Merkez Mara mahallesinde bulunan St. .Paul Süryani Kilisesi 18. yüzyılda yapılmıştır. Günümüzde küçük bir Süryani cemaati tarafından kullanılmaktadır.

St.-Petros-ve-St-Paul-Kilisesi.JPG
Görsel

Ulu Camii

Ulu Cami Adıyaman’ın en büyük camisidir. Kim tarafından ne zaman yaptırıldığı tam olarak bilinmemekle birlikte 1506-1515 yılları arasında Dulkadirli Beyi Durak Bey tarafından yaptırılmış olma ihtimali üzerinde durulmaktadır. Farklı tarihlerde çeşitli sebepler dolayısıyla bir çok kez restore edilmiştir.

ulu camii.Jpeg

Görsel

Cendere Köprüsü

Cendere çayı üzerinde yer alan köprü Roma İmparatoru Septimius Severus tarafından 193-211 yılları arasında, karısı ve oğulları adına yaptırılmıştır. İmparator köprünün giriş ve çıkışına kendi, eşi ve oğulları adına kitabe şeklinde 4 sütun diktirmiştir. İmparatorun oğulları arasında çıkan taht kavgası sonucu kazanan oğlu öldürdüğü kardeşinin adını silmek bir için sütunu yıktırmıştır. 92 adet büyük taş bloktan yapılan kemer deprem ve yer sarsıntılarına karşı koyabilmesi esneye bilecek şekilde yerleştirilmiştir.

cendere.JPG
Görsel

Haydaran Kaya Mezarları

Adıyaman’ın 17 km. kuzeyinde Taşgedik Köyü sınırları yer alan Haydaran kaya mezarlarının bulunduğu yerdir. Ana kaya üzerine yapılan kabartma, Güneş Tanrısı Hellias ve Kral Antiochos’un tokalaşmasını tasvir eder.

haydaran.jpg

Görsel

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere esen kalın…

3.Bölüm

Çiğ Köfte

Namı çoktan Adıyaman’dan çıkıp dünyaya yayılan lezzetin adı çiğ köfte, eski çağlarda isot ile eti yoğurarak etin pişmesi sağlanılıyorken artık etsiz olarak yapılmaya devam ediyor. Çiğ köfte ülkemizin fast foodları arasında yer alan lezzetli ve sağlıklı besinler dendir. Eğer sizde çiğ köfte hayranlarındansanız Adıyaman denildiğinde kesinlikle aklınıza ilk gelecek olan çiğ köfte olacaktır.

çiğ köfte.jpg

Görsel

Burma Tatlısı

Burma tatlısı da tıpkı çiğ köfte gibi ünü Adıyaman sınırlarının dışına çoktan çıkan lezzetlerinden biridir. Eğer yolunuz Adıyaman’a düşerse Antep fıstığı ve ceviz kullanılarak yapılan bu lezzetli tatlıyı mutlak denemelisiniz.

burma.jpg

Görsel

Şillik (Şıllık) Tatlısı

İsmi kulağa her ne kadar garip gelse de un ve sütle yapılan hamur krep gibi pişiriliyor. Pişirilen bu hamur pekmez ve tereyağıyla yapılan şerbetle ıslatılıp isteğe göre arasına fıstık ve ceviz eklendikten sonra unutulmaz lezzetler arasındaki yerini alıyor.

sillik.Jpeg

Görsel

Meyir Çorbası

Meyir çorbası Adıyaman ’ın denenmesi gereken lezzetlerin bir tanesi, yoğurt, nohut, patlıcan ve soğandan yapılıyor. Sadece bu çorba ile bile karnınızı doyurmak isteyebilirsiniz

meyir-corbasi.jpg

Görsel

Adıyaman (Besni) Tavası

Adıyaman’ın bu yemeği ise sebzeler ve etin mükemmel uyumundan ortaya çıkan eşsiz bir lezzeti, kuzu eti, patlıcan, domates, biber, soğan ve sarımsak ile hazırlanıyor.

besni tava.jpg

Görsel

Yukarıda sadıklarım tavsiye edeceğim lezzetler olup, Adıyaman mutfağının akla gelen çok küçük bir kısmını oluşturuyor. Bahsedeceğimiz her ilimizde mutlaka değinemediğimiz bir sürü lezzet bulunuyordur, benim seçtiklerimin devede kulak kaldığının farkındayım ancak o yöreleri bilen oralarda yaşamış ve mutfağı konusunda bu lezzeti de ben tavsiye ederim diyen arkadaşlarımın yorumlarını her zaman beklediğimi bildirim. Yapacağınız katkılardan dolayı şimdiden teşekkür ederim. Sonraki paylaşımlarda görüşmek üzere esen kalın…

4.Bölüm

Adıyaman’dan çıkmış ve birçok sektörde (oyunculuk, gazetecilik, siyaset, spor gibi) ünlü isimler olsa da en bilindik isimler genelde müzik camiasında yer almaktadır. Kısaca bir kaçına değinecek olursak;

Kahtalı Mıçı

1953 yılında Adıyaman’ın Kahta ilçesinde doğan Mustafa Aslan 17 yaşından itibaren düğünlerde şarkı söyleyerek kariyerine başlamıştır. Sahne mahlası olarak memleketi ve isminin kısaltılmışı olarak Mıçı lakabı kullanmıştır.

k.mıçı.jpg

Görsel

Nurettin Rençber

Adıyamanlı bir ailenin çocuğu olan Nurettin Rençber 1960 yılında Mersinde doğmuştur. Halk müziğinin sevilen sesi olan Nurettin Rençber 1985 yılında üniversiteden mezun olduktan sonra hem öğretmenlik yapmış hem de müzik ile ilgilenmeye başlamıştır. Halen halk müziğiyle ilgilenmektedir.

n.rençber.jpg

Görsel

Zara

Gerçek ismi Neşe Yılmaz 15 Ocak 1976 İstanbul doğumlu olan sanatçı sahne ismi olarak Zara ismini kullanmaktadır. İstanbul doğumlu olsa da aslen Adıyaman ’lıdır. İlk olarak müzik kariyerine 1991 yılında Milliyet gazetesi tarafından düzenlenen liseler arası müzik ve halk oyunları yarışması ile adım atmış ve  “Türk Halk Müziği Bayan Solist” dalında Türkiye birincisi olmuştur. Daha sonrasında başarılarını arttırarak sürdürmeye devam etmiş, halen de devam etmektedir.

zara.jpg

Görsel

Ferman Toprak

Aslen Adıyamanlı olan Ferman Toprak 1975 yılında Adana’da dünyaya gelmiştir. Hayatı Tesbih yapmışım, Tavukları Pişirmişem gibi şarkıları seslendirerek bir anda dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştır.

Ferman Toprak.jpg

Görsel

Ahmet Kaya

Ailesi daha Ahmet Kaya doğmadan Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göçmüştür. 1957 yılında Malatya’da doğmuştur. Müziğe 6 yaşındayken babasını aldığı bağlamayla başlayan Ahmet Kaya Türk Halk Müziği ve Özgün Müzik yükselmiş söz ve besteler yazmıştır.

Ahmet Kaya.jpg

Görsel

5.Bölüm

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile birlikte yapılan barajlar dolayısıyla bölgedeki illerde sulama tarımda makineleşmenin gelişmesiyle üretim de artmıştır. GAP projesi kapsamında yapılan Atatürk Barajının bölge iklimini nispeten daha nemli ve ılıman bir hale getirmesiyle birçok sebze türünün yetiştirilmesine olanak sağlamıştır.

domates.jpg
biber.jpg

Doğru sulama sistemleri ve seraların kurulmasıyla kışlık sebzelerden marul, lahana, karnabahar ve brokoli vs. için oldukça uygun yetişme ortamı oluşturulacağı düşünüldüğünden bu yönde yapılan çalışmalar desteklenmektedir.

patlıcan.jpg

Adıyaman’da halen en çok üretilen ürünlerden bahsedecek olursak domates, kavun, karpuz, biber, patlıcan, gibi sebzeler tütün, buğday, arpa, mercimek gibi tarım birçok ürünü yetiştirilmektedir. Bunların yanı sıra Üzüm, elma, armut, incir ve Antep fıstığı gibi meyveler Adıyaman da yetişen başlıca ürünlerdir.

Bölgede tarımın yanında hayvancılıkta önemli geçim kaynaklarındandır. Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığı oldukça gelişmiş olup son dönemde arıcılıkta hızla gelişmektedir.

arıcılık.Jpeg


Görseller
Son Görsel


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir