03 Afyonkarahisar

03 Afyonkarahisar

Daha önce yazmaya başladığım illerimizi tanıtmaya çalıştığım yazı serimize bundan sonra wordpress ile devam edeceğim bu arada da eski yazıları wordpresste bulunması için bir araya topladım.

1. Bölüm

Afyon1-e1504621918408-733x437.jpg

Görsel1

Bugün ki yazımız, yazı dizimizin üçüncü ili olan Afyonkarahisar hakkında olacaktır. Yazıya başlamadan önce her ilimizin ilk bölümünde yaptığım ricamı yine tekrarlayacağım. Yazımızda bahsedeceğimiz il olan Afyonkarahisar ili sizde ilk neyi çağrıştırıyor ya da Afyonkarahisar denildiğinde anda aklımıza neler geliyor yoruma yazmanızı rica ederim. Benim aklıma ilk gelenler şunlar;

sucukkkk.jpg
Görsel

· Sucuk
· Termal(Kaplıca)
· Manda Kaymağı

Neredeyse M.Ö. II. yüzyıldan itibaren bölge halkı geçimini sağlamak için haşhaş yetiştiriciliği yapmaktadır. Haşhaş bitkisinden elde edilen özsu anlamında ki OPIUM kelimesinin Afion olarak söylenmesinden dolayı şehre Afyon denilmiştir. İsmi 2005 yılında meclis tarafından daha önce Selçuklu ve Osmanlı döneminde kullanılan ve zapt edilmesi zor kale olarak nitelenen “Karahisar” ekini de alarak Afyonkarahisar değiştirilmiştir.

İlk olarak ne zaman kurulduğu tam olarak bilinmemekle birlikte yazılı tarihte ilk kez karşımıza Hititler (M.Ö. 1800-1200) ile çıkmaktadır. Daha sonra sırasıyla Frigler (M.Ö. 1200-546), Lidyalılar (M.Ö. 660-546), Persler (M.Ö. 546-333), Helenistik Dönem(Makedonya Krallığı Büyük İskender )(M.Ö. 333-30), Romalılar Dönemi(M.Ö.30-M.S.395), Bizans Dönemi (395-1176), bu tarihten sonra Türklerin hakimiyetine( Selçuklu, Osmanlı, Türkiye) girmiştir.

images.png

Görsel

Afyonkarahisar’ın merkez dahil toplam 18 ilçesi vardır. Alfabetik olarak sayacak olursak; Başmakçı, Bayat, Bolvadin, Çay, Çobanlar, Dazkırı, Dinar, Emirdağ, Evciler, Hocalar, İhsaniye, İscehisar, Kızılören, Merkez, Sandıklı, Sinanpaşa, Şuhut, Sultandağıdır.

2. Bölüm

Afyonkarahisar’ı anlatan yazımızın bu bölümünde, tarihi yapılarına değinip, eğer yolunuz bir gün Afyonkarahisar’dan geçerse nerelere gidip görmeliyiz sorusuna cevap arayacağız. Önce kaplıca ve sucuk şehri Afyonkarahisar ’ın tarihi yapılarına kısaca değinelim;
Yazımızın bu bölümünde Afyonkarahisar’ın tarihi yerleri ve doğal güzelliklerine elimizden geldiğince değineceğiz. Bir gün Afyonkarahisar’a yolumuz düşerse nereleri görmeliyiz sorusuna cevap arayacağız.

Afyonkarahisar Kalesi
Afyonkarahisar’ın şehir merkezinde bulunan ve yüksekliği yaklaşık 200 metre olan yüksekte bir kaya üzerine yer alan kale MÖ 1350 yıllarında Hititler döneminde yapılmış ve adı yüksek tepe anlamına gelen Hapanuva olarak adlandırılmıştır. Roma İmparatorluğu ve Bizans İmparatorluğu dönemlerinde ise Akroenos, Selçuklulardan itibaren ise Karahisar adı ile anılmıştır. Çıkılması zahmetli olsa da çıkıp Afyonkarahisar’ı buradan seyretmek gerekir.

2922294096_3cfbdf9e83.jpg

Görsel

afyontermal8.jpg

Kaplıcalar
Afyonkarahisar kaplıca denilince dünyada marka şehirlerden birisidir. İnsan sağlığı açısından oldukça yararlı olduğu bilimsel olarak da kabul edilen kaplıcalar için, bazı hastalıkları iyileştirici özelliği bulunduğu bilinmektedir. Mineralli sular ve çamurlar ve gazların bulundukları yörede kaplıca için termallerin üzerine yapılan modern tesisleşme ile kaplıcalar turizm açısından gezilip görülmeye değer yerlerdendir. Ayrıca Sgk tarafından da alternatif tıp kapsamında değerlendirilen kaplıcalara, hekim tarafından sevk edildiğinde yapılan masraflar Sgk tarafından geri ödeniyor.

Görsel

images.jpg
Görsel

Gedik Ahmet Paşa Külliyesi İmaret Camii
1472 yılında Sadrazam Gedik Ahmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Bu yüzden Gedik Ahmet Paşa Camisi olarak isimlendirmiştir. Özelliklerinden bahsedecek olursak, Medresenin mimarisi dikdörtgen olup, yapımında kesme taş kullanılmıştır.Osmanlı mimarisi özelliklerini taşımaktadır. Afyonkarahisar’ı ziyaret edenlerin görmesini tavsiye ettiğimiz yerlerden bir tanesidir.

tarihi ve gezilip görülesi yerlerin devamı gelecek…

3. Bölüm

Afyonkarahisar Tarihi Evleri.jpg
Görsel

Afyonkarahisar Tarihi Evleri
Afyonkarahisar’da tarihi dokuya sahip ve kültür varlığı olarak tescillenmiş 400 civarında ev bulunmaktadır. Bu evler Afyonkarahisar kalesinin çevresindeki ilk yerleşim yerleri olduğundan evlerin bulunduğu bölge Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce kentsel sit alanı ilan edilmiş ve koruma altına alınmıştır. Kentsel sit alanı içerisindeki evlerin bir kısmı restore edilmiş olup, turistler tarafından ziyaret edilmektedir. Afyonkarahisar Kalesi’ne çıkan turistlerin yolunun üzerinde olan bu evler kaleden inerken ziyaret edilmesi gereken yerlerdendir.

Afyonkarahisar_Ulu_Camii.jpeg
Görsel

Afyonkarahisar Ulu Camii
Afyonkarahisar’da Selçuklular döneminde yaptırılan Ulu Cami, mimarisi ve manevi havasıyla görenleri kendine hayran bırakıyor. Adeta asırlara meydan okuyan bu camii mimarisiyle dönemin diğer eserlerinden ayrılıyor, ahşaptan yapılan ve camiyi ayakta tutan kırk direkten oluşuyor. Bu sebeple camiye aynı zamanda “Kırk Direkli Camii” de denilmektedir.

GetFoto.jpeg
Görsel

Afyon Memeç Kaya Kilisesi
Yapım tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte 8. ila 10. Yüzyıl arasında yapıldığı tahmin edilmektedir. Afyonkarahisar’ın en eski yapılarından olan Memeç Kaya Kilisesi, İhsaniye ilçesinde tüf bir sarp kayalığın ortasına oyularak yapılmıştır.

Afyon Ayazini Kilisesi.jpeg
Görsel

Afyon Ayazini Kilisesi
Hangi tarihte ve kim tarafından yapıldığı tam olarak bilinmeyen Ayazini Kilisesi İhsaniye ilçesinde sarp kayalıklar oyularak yapılmış bir kilisedir. Yine İhsaniye ilçesinde yer alan Memeç kaya kilisesine oldukça yakın ve ulaşım açısından da kolay ulaşılabilir konumdadır, iki kilise birlikte ziyaret edilebilir.

devamı gelecek…

4. Bölüm

Afyon-Saricayir-Kaya-Mezarlari-Ayazini.jpg
Görsel

Sarıçayır Kaya Mezarları
Kaya Mezarları, Afyon-İscehisar ilçesinde yer alan Sarıçayır köyünün değişik bölgelerinde dağınık şekilde bulunmaktadır. Bu kaya mezarların Bizans dönemine ait olduğu düşünülmektedir. Sarıçayır kaya mezarları, aile ve tek kişi için oyulan odalarından oluşmaktadır. Kaya mezarlarının yüzeyinde çeşitli figürlerde kabartmalar yer almaktadır.

Amorium Antik Kenti.jpg
Görsel

Amorium Antik Kenti
Emirdağ ilçesinin Hisarköy kasabasında bulunan Amorium Antik Kenti, birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olup, kalıntıları günümüze kadar ulaşmıştır. Amorium Antik Kenti kalıntıları arasında ağırlıklı olarak, Roma ve Bizans dönemine ait olmakla birlikte Anadolu Selçuklu ve Osmanlı İmparatorluğu’na ait de izlere rastlanmaktadır. Amorium Antik Kenti’nde ilk kazı çalışmaları 1988 yılında Oxford Üniversitesi tarafından başlatılmış, 1993 yılında ise New York Metropolitan Sanat Müzesi tarafından bu çalışmalara destek olunmaya başlanmıştır. Bu çalışmalar devam etmektedir.

Apameia Antik Kenti.png
Görsel

Apameia Antik Kenti
Dinar ilçesinde bulunan Apameia Antik Kenti, Antik Roma döneminde Kelainai adıyla bilinen kent Efes Antik Kenti’nden sonraki en önemli şehir olarak kabul edilir. Hatta Efes’le birlikte bronz sikkeler bastırılmış olup çıkarılan sikkelerden bir kısmı Afyonkarahisar müzesinde sergilenmektedir. Antik kentin stadyumu ve tiyatrosu anıtsal yapıtları, özelliğini geçirdiği sayısız deprem dolayısıyla kısmen koruyabilmiştir.

Dokimaia Antik Kenti.jpg
Görsel

Dokimaia Antik Kenti
Hakkında çok fazla bilgi edinemediğim Dokimaia Antik Kenti, İscehisar ilçe merkezinde bulunmaktadır. Makedonyalılar tarafından kurulduğu ve Roma döneminde yarı özerklik kazanıp imparator adına bronz sikkeleri bastırıldığını öğrenebildim

Afyon Göynüş Vadisi Açık Hava Tapınağı.JPG
Görsel

Afyon Göynüş Vadisi Açık Hava Tapınağı
İhsaniye ilçesinde bulunan Göynüş Vadisi Açık Hava Tapınağı, birçok önemli esere sahiptir. Afyonkarahisar-Eskişehir yolu üzerinde Kayıhan beldesinde yer alıyor. Tapınak içinde bir kale, taştan aslan ve yılan heykelleriyle üzerinde aslan kabartmaları olan mezar odaları bulunmaktadır.

5. Bölüm

Sucuk ve kaymağıyla meşhur şehrimiz mutfağında başka neler var neler. Çorbalar, hamur işleri, tatlılar her biri tadılmayı hak ediyor. Yolunuz Afyonkarahisar’a düşerse, deneyeceğiniz sayısız lezzetten bir kaçı hakkında kısaca bilgi verelim.

Sakala çarpan çorbası.jpg
Görsel

Sakala Çarpan Çorbası
Anadolu’da birçok bölgede yapılan çorba; dul avrat çorbası, kesme çorbası, gibi değişik isimlerle anılan bir çorbadır. Afyonkarahisar’da bu çorbaya sakala çarpan denilmesiyle ilgili ise şöyle bir rivayet bilinmektedir. Tek başına yaşayan yaşlı bir adama komşusu bir tas sıcak çorba götürür, adam da çorbayı kaşıkla değil de tastan içince bir erişte sakalına takılır. Bu olaydan sonra çorbanın adı sakala çarpan çorbası olarak anılmaya başlanır.

paçık.jpg
Görsel

Paçık Çorbası
Kelle-paça çorbasından kelle çıkarılmış halini düşünün sonrada bunu işkembe gibi yoğurtla yapıldığını işte bu düşündüğünüz çorba paçık çorbası. Sağlık açısından oldukça faydalı olan çorbanın seveni de sevmeyeni de oldukça fazladır.

cullama-koftesi-afyon-usulu-6.jpg
Görsel

Çullama Köfte
Çullama köfte Afyonkarahisar düğünlerinin vazgeçilmezlerindendir. Kıymanın yanında ince bulgurda kullanılan köfte hem lezzetli hem de az malzemeyle oldukça fazla köfte yapılabilmektedir.

ağzı açık.jpg
Görsel

Ağzı Açık
Şanlıurfa yöresinde de yapılan bu lezzetli hamur işi Afyonkarahisar’da farklı usulde yapılmaktadır. Farklı iç malzemelerle yapılmakla birlikte Afyonkarahisar’da genelde peynir tercih edilmektedir.

afyon-kaymagi-tatlisi-5.jpg
Görsel

Afyonkarahisar Kaymağı Tatlısı
Sütlü tatlı severler için mutlaka denenmesi gereken lezzetlerdendir. İrmik ve kaymağın bir araya gelmesiyle oluşan lezzetli tatlı oldukça da hafiftir.

ilibada.jpg
Görsel

İlibada Sarması
İlibada yapraklarından hazırlanan bir sarmayı diğer sarmalardan ayıran özelliği yapıldığı yapraklarıdır. Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde çeşitli isimlerle anılan İlibadadan (labada,evelek, efelek) yapılan bu sarma Afyonkarahisar’ın sevilen yemeklerindendir.

6. Bölüm

Serimizin bu bölümünde Afyonkarahisar’lı ünlü isimlere yer vermeye çalışacağız. Kimler yok ki hemen her sektörden ünlü ismin yer aldığı ilimizde spordan oyunculuğa, siyasetten müzisyenliğe yok yok anlayacağınız. Kısa kısa bir kaç tanesine değinelim;

Görsel
Görsel

Nurgül Yeşilçay
26 Mart 1976 yılında İzmir‘de dünyaya gelmiştir. Nurgül Yeşilçay oyunculuk kariyerine 2001 senesinde Eskişehir Anadolu Üniversitesi Tiyatro Bölümünü tamamladıktan sonra oyunculuk kariyerine başlamıştır. Nurgül Yeşilçay baba tarafından Afyonkarahisar‘lıdır.

Görsel
Görsel

Emel Müftüoğlu
Emel Müftüoğlu 1961 yılında İzmir’de dünyaya gelmiştir. Profesyonel müzik kariyerine Güneş Gazetesinin düzenlediği müzik yarışmasını kazanarak adım atmıştır. Başarılı müzisyen aslen Afyonkarahisar’lıdır.

Alper Potuk
8 Nisan 1991 Afyonkarahisar Bolvadin doğumlu futbolcu halen aktif futbol hayatına Fenerbahçe’de devam etmektedir.

Görsel

Görsel

Emre Can
1994 yılının Ocak ayında Almanya Frankfurt doğumlu futbolcu aktif futbol hayatına Juventus ta devam etmektedir. Emre Can baba tarafından Afyonkarahisar’lıdır
Görsel

Görsel

Fuat Çapa
Fuat Çapa, 1968 Afyonkarahisar Emirdağ doğumludur. 1972 senesinde ailesi ile birlikte Belçika’ya göç etmiştir. Teknik direktörlük kariyerine ilk olarak Belçika 3. Lig ekiplerinden olan Turnhout başlamış ve bu takım ile şampiyonluk yaşamıştır. Türkiye’de de birçok kulübü çalıştıran teknik adam şuanda Eskişehirspor’u çalıştırmaktadır.

Görsel

Görsel

Ceylan Çalışkan
1965 yılında Afyonkarahisar Emirdağ da dünyaya gelen Ceylan Çalışkan 10 yaşında iken ailesi ile birlikte Belçika’ya göç etmiştir. 1995’te profesyonel menajerlik hayatına adım atmış atmıştır. Halen birçok oyuncunun menajerliğini yürüten Ceylan Çalışkan’ın adını yakın tarihte adın Cenk Tosun transferiyle tekrar duyurmuştur.

Görsel

Görsel

Kubat
4 Ekim 1974 tarihinde Belçika’nın Anvers şehrinde dünyaya deldi. Gerçek adı Ramazan Kubat olan Türk halk müziği sanatçımız aslen Afyonkarahisarlıdır. Müzik kariyerine Belçika’da başlamıştır.

Görsel

Ayrıca eski Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ ve 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer de Afyonkarahisar’lı tanıdık isimlerdendir.

7. Bölüm

Tarım

Tarımın yurdumuzda yaygın yapıldığı yerlerden birisi de Afyonkarahisar’dır. Tarım arazilerinin büyük çoğunluğuna tahıl (arpa ve buğday) ekilmekle birlikte üretimi yapılan diğer bir önemli üründe haşhaştır. Türkiye üretilen haşhaşın neredeyse yarısı Afyonkarahisar da üretilmektedir. Haşhaş tıp alanında hammadde olarak kullanıldığı gibi çekirdeklerinden de yağ yapılmaktadır. Yağ yapıldıktan sonra küspesi de şehrin diğer önemli geçim kaynağı olan hayvancılık için yem yapımında kullanılır.

Görsel


Görsel
Bu üç tarım ürünü Afyonkarahisar’ın en önemli geçim kaynağı olmakla birlikte şekerpancarı, ayçiçeği ve patates de üretimi de hatırı sayılır ölçüde yapılmaktadır. Bu tarım ürünlerinin yanında meyvelerden napolyon kirazının da ana vatanı Afyonkarahisar’dır.


Görsel

Görsel

Hayvancılık

Afyonkarahisar ilinin tarımdan sonraki en önemli gelir kaynağı hayvancılıktır. Hayvancılıkta geleneksel yöntemlerin yerini modern hayvancılık yöntemlerine bıraktığı Afyonkarahisar’da et ve et ürünleri üretimi gelişme göstermiştir. Besi hayvancılığı hemen her ilçede kapalı mekanlarda yoğun bir biçimde yapılmaktadır.

Görsel

Besi hayvancılığının yanında tavukçuluk ve buna dayalı yumurta üretimi fazla miktarda yapılmaktadır.

Görsel

Afyonkarahisar yazı serimizi tamamlamış bulunuyoruz, sıradaki ilimiz olan Ağrı‘da buluşmak üzere hoşça kalın…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir